Εγκυμοσύνη στα 40: Τι πρέπει να ξέρετε

Σκεφτείτε τι θα γινόταν αν ερχόταν κάποιος και σας έλεγε ότι όλα (γάμος, παιδιά, καριέρα κ.ο.κ.) πρέπει να γίνουν πριν από τα 35.

Ευτυχώς τα πράγματα δεν είναι ακριβώς έτσι. Με τη βοήθεια της επιστήμης, μπορείτε πλέον να γίνετε μητέρα ακόμα κι αν έχετε «πατήσει» τα 40. Προσοχή όμως, γιατί ουδέν καλόν αμιγές κακού. Μια εγκυμοσύνη σε μεγάλη ηλικία ενδέχεται να είναι αρκετά δύσκολη, γι’ αυτό χρειάζεται αφοσίωση, επιμονή και υπομονή. Αξίζει, όμως, τον κόπο.

Της Δήμητρας Μαυρίδου, σε συνεργασία με τον Κωνσταντίνο Γιατρά*

Οι γιαγιάδες μας γένναγαν στα 16, οι μαμάδες μας στα 20+, πριν από δύο δεκαετίες ο μέσος όρος τεκνοποίησης ήταν τα 26 χρόνια και στις μέρες μας ο μέσος όρος έχει μετατοπιστεί στα 30+. Θεωρητικά γνωρίζουμε ότι μια γυναίκα μπορεί να μείνει έγκυος έως τα 50 της, τότε δηλαδή που σταματά η έμμηνος ρήση. Δεν είναι όμως μόνο η βιολογική ηλικία που παίζει καθοριστικό ρόλο στην τεκνοποίηση, αλλά και η ωοθηκική ηλικία (δηλαδή, η ηλικία που έχουν οι ωοθήκες της), γιατί η μια ηλικία πολλές φορές δεν συμβαδίζει με την άλλη. Μια γυναίκα μπορεί, για παράδειγμα, να έχει λειτουργικές ωοθήκες στα 30 της χρόνια σαν μια γυναίκα πολύ μεγαλύτερη σε βιολογική ηλικία, ή το αντίστροφο. Άρα, δεν είναι κανόνας ότι όλες οι γυναίκες άνω των 35 ετών θα έχουν την ίδια γονιμότητα. Εξαρτάται από την ωοθηκική λειτουργία και ηλικία τους. Σε γενικές γραμμές, οι γυναίκες που έχουν πρώτου βαθμού συγγένεια με γυναίκες που είχαν νωρίς εμμηνόπαυση, έχουν αρκετές πιθανότητες να έχουν κι αυτές νωρίς εμμηνόπαυση.

Τι αλλάζει στα 40+ όσον αφορά τη γονιμότητα

Μπορούμε να πούμε ότι όσο πιο νωρίς προσπαθήσει να μείνει μια γυναίκα έγκυος, τόσο πιο εύκολο θα είναι γι’ αυτήν. Επιπλέον, στα 40 + παίζει ρόλο αν θα προσπαθήσει να μείνει για πρώτη φορά έγκυος ή αν έχει ξαναγεννήσει. Σε αυτή την περίπτωση, το επίπεδο της γονιμότητάς της είναι αυξημένο. Μιλώντας με αριθμούς, μπορούμε να πούμε ότι στην εφηβεία μια γυναίκα έχει στην αποθήκη των ωοθηκών της περίπου 300.000 ωάρια, στα 30  περίπου 20.000, ενώ στα 40 + θα έχουν μείνει περίπου 1.000 -2.000 ωάρια, εκ των οποίων όλα δεν θα είναι γόνιμα.

Τι αλλάζει όσον αφορά τις εξετάσεις της εγκυμοσύνης

Φυσικά, όταν τελικά θα τα καταφέρει, επί 9 μήνες θα πρέπει να έχει αυξημένη φροντίδα. Υπάρχουν συγκεκριμένες εξετάσεις που προτείνονται απ’ όλες τις σχολές μαιευτικής. H κυριότερη είναι η αμνιοπαρακέντηση. Στην Αμερική γίνεται σε γυναίκες άνω των 35 ετών, ενώ, σύμφωνα με τη Γαλλική σχολή, που είναι λιγότερο επιθετική, σε γυναίκες άνω των 37 ετών. Η εξέταση αυτή ελέγχει το χρωμοσωμικό προφίλ του εμβρύου, με τη λήψη αμνιακού υγρού. Δεν γίνεται σε όλες τις ηλικίες, γιατί είναι επεμβατική μέθοδος (μπορεί να δημιουργηθεί επιπλοκή κατά τη διάρκεια της εξέτασης). Πραγματικά, στις γυναίκες άνω των 40 ετών, η πιθανότητα χρωμοσωμικών βλαβών στο έμβρυο αυξάνεται κατά πολύ. Στατιστικά, έχει προκύψει ότι σε εγκυμοσύνες που η γυναίκα είναι άνω των 42 ετών, 1 στα 100 έμβρυα θα έχει κάποια χρωμοσωμική βλάβη. Το ποσοστό αυτό στην ηλικία των 30 ετών είναι μόλις 1 στα 5.500.

Φυσικά, θα γίνουν κανονικά όλες οι εξετάσεις της εγκυμοσύνης, όπως ο προγεννητικός έλεγχος. Θα κάνετε επίσης αιματολογικές εξετάσεις, καλλιέργεια κολπικού υγρού, γενική εξέταση ούρων, έλεγχο για το αν έχετε το στίγμα της μεσογειακής αναιμίας, για ηπατίτιδα B και C, για τον ιό HIV, για τον κυτταρομεγαλοϊό, ενώ θα ελεγχθούν τα αντισώματά σας για την ερυθρά, για το τοξόπλασμα και τη σύφιλη.

Ειδικά, ο προγεννητικός έλεγχος έχει τρία επίπεδα. Στο πρώτο επίπεδο, κατά την 11η εβδομάδα της κύησης, γίνεται μέτρηση του πάχους του αυχένα του εμβρύου. Αυτό θα σας δείξει τις πιθανότητες κάποιας χρωμοσωμικής βλάβης στο έμβρυο. Δεν πρόκειται για διάγνωση, αλλά για στατιστική πιθανότητα. Η αυχενική διαφάνεια, σε συνδυασμό με τη λήψη αίματος για τον προγεννητικό έλεγχο του PAPP-A, όπως λέμε, θα δώσει κάποιες καμπύλες που θα δείξουν αν έχετε αυξημένο ρίσκο, σε σχέση με τον μέσο όρο των γυναικών της ηλικίας σας. Το δεύτερο επίπεδο ελέγχου είναι το Β’ επιπέδου, που είναι και το πιο σημαντικό, και γίνεται από την 20ή έως την 22η εβδομάδα. Πρόκειται για απεικονιστικό υπερηχογραφικό έλεγχο (υπέρηχος μορφολογίας και ανατομίας), ο οποίος δείχνει τη δομή των εσωτερικών οργάνων, αλλά και τα άκρα του εμβρύου, ακόμα και το φύλο. Στο τρίτο τρίμηνο της κύησης γίνεται ο έλεγχος doppler. Ελέγχεται, δηλαδή, αν καλύπτονται σωστά οι ανάγκες του εμβρύου από τα αγγεία της μητέρας, μέσω του πλακούντα.

Διαβήτης και υπέρταση: οι αιτίες του… κακού

Η μία αιτία είναι η απορρύθμιση της πίεσης , δηλαδή η υπέρταση. Η άλλη είναι το ζάχαρο. Σε 1 στις 6 γυναίκες άνω των 40 ετών θα  απορρυθμιστούν τα επίπεδα του ζαχάρου και θα ξεκινήσει ένας υποθαλπόμενος διαβήτης, ο οποίος θα εξελιχθεί σε διαβήτη κύησης. Συνήθως, αυτές οι γυναίκες έχουν οικογενειακό ιστορικό. Απλώς, ο διαβήτης κύησης άρχεται όταν μια γυναίκα μείνει έγκυος και σταματάει όταν λήξει η εγκυμοσύνη. Χρειάζεται μεγάλη προσοχή: να ακολουθεί ειδικό διαιτολόγιο, να κάνει συνεχείς μετρήσεις, και, ορισμένες φορές, αν είναι απαραίτητο, να της χορηγείται ινσουλίνη,. Αργότερα, αυτές οι γυναίκες έχουν αυξημένες πιθανότητες να παρουσιάσουν διαβήτη.

Όσον αφορά την απορρύθμιση της πίεσης, είναι μια επικίνδυνη κατάσταση, η οποία πρέπει να ελεγχθεί από την αρχή. Η μη ρύθμισή της μπορεί να οδηγήσει σε προεκλαμψία.

Γι’ αυτούς τους δύο λόγους,  μια εγκυμονούσα άνω των 40πρέπει να παρακολουθείται πιο στενά . Ο έλεγχος που γίνεται μία φορά τον μήνα σε γυναίκες νεαρής ηλικίας δεν αρκεί. Οι γυναίκες άνω των 40 πρέπει να ελέγχονται ανά δεκαπενθήμερο και, φυσικά, να μετράνε συνεχώς την πίεση και το ζάχαρό τους.

Επιπλέον, η έγκυος άνω των 40 έχει περιορισμένες αντοχές και κουράζεται ευκολότερα. Ακόμα και η αναιμία που παρουσιάζει είναι εντονότερη σε σχέση με μια νεώτερη γυναίκα. Τέλος, όσον αφορά τον τρόπο που συστήνεται για να γεννήσει μια γυναίκα άνω των  40, η Γαλλική σχολή δεν προωθεί την καισαρική τομή κατά σύστημα, όπως πολλές φορές κάνει η Αμερικανική σχολή. Σίγουρα, όμως, στις γυναίκες άνω των 40 αυξάνεται το ποσοστό εφαρμογής της καισαρικής τομής, εξαιτίας της απορρύθμισης των δύο προαναφερθέντων παραγόντων.

*O κ. Κωνσταντίνος Γιατράς είναι χειρουργός-μαιευτήρας-γυναικολόγος

Πηγή: familylife.gr

You may also like...

Leave a Reply